Irish soft coated wheaten terrier – kompletny przewodnik po rasie
W tym artykule znajdziesz:
Szukasz psa, który łączy w sobie energię teriera z łagodnym, rodzinnym charakterem? Irish soft coated wheaten terrier może być dokładnie tym, czego potrzebujesz. Ta irlandzka rasa o miękkim, pszenicznym futrze zdobywa serca opiekunów na całym świecie – również w Polsce. W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć przed podjęciem decyzji o adopcji tego wyjątkowego czworonoga.
Najważniejsze informacje
- Dla kogo? Irish soft coated wheaten terrier to aktywny pies rodzinny o łagodniejszym charakterze niż większość innych terierów – idealny dla rodzin z dziećmi i osób prowadzących aktywny tryb życia. Jeśli rozważasz inne rasy rodzinne, sprawdź również jakie rasy psów są najlepsze dla dzieci.
- Wymiary i długość życia: Średniej wielkości pies (ok. 46–48 cm w kłębie, 16–20 kg), żyjący przeciętnie 12–15 lat.
- Charakterystyczna sierść: Miękka, jedwabista okrywa włosowa w kolorze pszenicznym, minimalne linienie, ale wymaga systematycznej pielęgnacji i regularnych wizyt u groomera.
- Temperament: Wesoły, towarzyski i inteligentny, ale potrzebuje konsekwentnego wychowania oraz odpowiednią ilość ruchu każdego dnia.
- Zdrowie: Rasa narażona na specyficzne choroby – protein losing nephropathy (PLN), PLE, choroba Addisona oraz problemy okulistyczne. Konieczne są badania profilaktyczne u doświadczonego weterynarza.
- Cena i dostępność: Orientacyjna cena szczeniaka w Polsce to ok. 4000–6000 zł (2024 r.), a na malucha często trzeba poczekać w kolejce hodowlanej.
Charakter i zachowanie irish soft coated wheaten terriera
Terier pszeniczny to prawdziwy irlandzki słonecznik wśród rasy psów – pogodny, pełen życia i niesamowicie przywiązany do swojej rodziny. W porównaniu do innych terierów wyróżnia się mniejszą zadziorności, zachowując przy tym charakterystyczną dla terierów bystrość i żywiołowość.
Oto kluczowe cechy charakteru tej rasy:
| Cecha | Opis |
|---|---|
| Zrównoważenie | Spokojniejszy niż większość terierów, ale nadal energiczny |
| Pewność siebie | Odważny bez zbędnej agresji |
| Wesołość | Znany z “wheaten greetin” – radosnego powitania skakaniem |
| Towarzyskość | Uwielbia ludzi i potrzebuje stałego kontaktu z rodziną |
| Wrażliwość na samotność | Źle znosi długie godziny bez opiekuna |
| Soft coated wheaten terrier różni się od innych terierów mniejszą skłonnością do konfliktów z innymi psami. Jest bardziej uległy i łatwiejszy w prowadzeniu, choć zachował silny instynkt łowiecki odziedziczony po przodkach. To sprawia, że nadal reaguje na małe zwierzęta i wymaga odpowiedniego szkolenia. Dla porównania z inną popularną, niewielką rasą terierów, zobacz nasz przewodnik Yorkshire terrier rasa psa – kompendium wiedzy. |
Jako pies rodzinny świetnie dogaduje się z dziećmi, zwłaszcza jeśli dorastał przy nich od młodego wieku. Należy pamiętać jednak, że to nie pluszowa zabawka – małe dzieci powinny być uczone łagodnego obchodzenia się z psem, a zabawy zawsze odbywać się pod nadzorem dorosłych.
Wheaten pełni także rolę stróża w specyficzny sposób – jest czujny i chętnie sygnalizuje szczekaniem przybycie gości czy nietypowe dźwięki na klatce schodowej. Nie jest jednak agresywnym obrońcą – raczej entuzjastycznie przywita każdego, kto przekroczy próg domu.
Silny instynkt myśliwski tej rasy objawia się skłonnością do pogoni za kotami, wiewiórkami i innymi drobnymi zwierzętami. Na każdym spacerze warto mieć pupila na smyczy, a ogród powinien być dobrze ogrodzony – wheateny słyną też ze zwyczaju kopania dołów.
Umiejętności i aktywności, w których wheaten się sprawdza
Coated wheaten terrier ma za sobą długą historię jako wszechstronny pomocnik na irlandzkiej wsi. Dziś jego energia i chęć współpracy z człowiekiem czynią go doskonałym psem sportowym i towarzyszem aktywnych rodzin.
Historyczne zadania rasy:
- Pilnowanie gospodarstw w hrabstwach Kerry, Cork i Limerick
- Tępienie gryzoni – szczurów i królików
- Pomoc przy zaganianiu bydła i owiec (funkcja psa pasterskiego)
- Udział w polowaniach na wydry i borsuki
Nowoczesne zastosowania:
- Agility – zwinność i szybkość wheatena sprawdzają się na torach przeszkód
- Obedience i rally-o – inteligencja ułatwia naukę komend
- Flyball – energiczny charakter idealnie pasuje do tej zabawy
- Nosework – doskonały węch teriera pozwala na poszukiwania zapachowe
- Dogtrekking – wytrzymałość na długie spacery i wędrówki
Irish soft coated wheaten terrier może również pracować jako pies terapeutyczny dzięki swojemu łagodnemu usposobieniu i miłości do ludzi. To rasa dla osób, które mogą zapewnić minimum 2 dłuższe spacery dziennie (po 45–60 minut) oraz zabawy i trening umysłowy. Na świeżym powietrzu czuje się najlepiej.
Szkolenie i wychowanie irish soft coated wheaten terriera
Wheaten terrier to pies inteligentny, który szybko się uczy i chętnie współpracuje – pod warunkiem że trening opiera się na łagodnej konsekwencji, bez brutalnych metod.
Socjalizacja (8–12 tydzień życia):
- Kontakt z różnymi ludźmi – dorosłymi, dziećmi, osobami w kapeluszach, okularach
- Spotkania z innymi psami różnych ras i wielkości
- Przyzwyczajanie do miejskiego hałasu, ruchu ulicznego, wind
- Pozytywne doświadczenia w różnych miejscach
Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesną socjalizację – brak jej może prowadzić do lękliwości lub nadmiernej pobudliwości u psów dorosłych.
Skuteczne metody szkolenia:
- Pozytywne wzmocnienia – smakołyki, pochwały, zabawa
- Krótkie sesje treningowe (10–15 minut)
- Regularność ważniejsza niż intensywność
- Unikanie krzyku i kar fizycznych – wheaten jest wrażliwy
Typowe wyzwania wychowawcze:
| Problem | Rozwiązanie |
|---|---|
| Szczekanie | Nauka komendy “cisza”, ignorowanie szczekania na żądanie |
| Skakanie na ludzi | Nauka “na miejsce”, nagradzanie spokojnego powitania |
| Ciągnięcie na smyczy | Systematyczna nauka chodzenia przy nodze |
| Nadmierna energia | Dłuższe spacery i trening umysłowy przed sesją posłuszeństwa |
| Ta rasa sprawdzi się najlepiej u opiekuna z podstawową wiedzą o psach lub gotowego skorzystać ze szkoły dla szczeniąt i pomocy trenera. |
Wygląd, wzorzec rasy i umaszczenie
Irish soft coated wheaten to średniej wielkości terier o eleganckiej, zwartej sylwetce i charakterystycznej miękkiej sierści, która nadaje mu wyjątkowy wygląd wśród wszystkich rasy psów.
Parametry według wzorca FCI:
| Parametr | Pies | Suka |
|---|---|---|
| Wysokość w kłębie | 46–48 cm | Nieco mniej |
| Waga | 18–20 kg | 16–18 kg |
| Sylwetka | Zbliżona do kwadratu | Zbliżona do kwadratu |
| Budowa ciała: |
- Mocny, ale nie ciężki szkielet
- Dobrze umięśnione ciało, proporcjonalne
- Prosta linia grzbietu
- Głowa proporcjonalna do tułowia
- Długi pysk z charakterystyczną brodą
- Ciemne, żywe oczy wyrażające wesołość
- Szerokie, mocne kończyny
- Głęboka klatka piersiowa
Uszy teriera pszenicznego są trójkątne, opadające przy policzkach i pokryte miękką sierścią. Ogon w Polsce nie jest kopiowany – noszony wesoło, ale nie zawinięty nad grzbietem. Charakterystyczne brwi częściowo zasłaniają oczy, nadając psu łobuzerski wyraz.
Podczas ruchu pies sprawia wrażenie “przelewającej się” szaty – ich szata delikatnie faluje przy każdym kroku, co na wystawach robi ogromne wrażenie na sędziach.
Sierść i umaszczenie irish soft coated wheaten terriera
Najważniejszą cechą rasy jest jej jedwabista sierść – jednowarstwowa, miękka i lśniąca. Brak podszerstka sprawia, że pies linieje minimalnie, co czyni go popularnym wyborem dla osób szukających “mniej alergizujących” ras.
Zmiana koloru sierści:
| Wiek | Kolor pszeniczny |
|---|---|
| Szczenię | Ciemniejszy, często z czarnym lub szaro-rudym nalotem |
| 12–18 miesięcy | Stopniowe rozjaśnianie |
| Około 2 lat | Właściwy odcień – od jasno pszenicznego do rudozłotego |
| Jego sierść powinna być lekko falista lub skręcona w miękkie loki – nigdy sztywna ani wełnista. To ważne kryterium hodowlane, które oceniają sędziowie na wystawach zgodnie z wzorcem rasy. |
Dopuszczalne odcienie według FCI:
- Jednolite umaszczenie od jasno pszenicznego do ciepłego rudozłotego
- Jej barwa może się wahać w tym zakresie
- Inne kolory (czarny, szary, biały) są niedopuszczalne u psów wystawowych
Kolor pszeniczny rasy to nie tylko kwestia estetyki – to element tożsamości, od którego pochodzi nazwa. Encyklopedia psów rasowych podkreśla, że właśnie ta wyjątkowa barwa odróżnia wheatena od innych terierów irlandzkich.
Zdrowie irish soft coated wheaten terriera
Soft coated wheaten terrier to generalnie zdrowa rasa o długość życia wynoszącej średnio 12–14 lat, a czasem nawet do 15 lat. Jednak istnieje kilka specyficznych dla rasy chorób, o których każdy potencjalny opiekun powinien wiedzieć.
Główne problemy zdrowotne
Choroby nerek i jelit:
| Choroba | Objawy | Częstość |
|---|---|---|
| Nefropatia białkogubna (PLN) | Chudnięcie, obrzęki, osłabienie | 10–20% w niektórych liniach |
| Enteropatia białkogubna (PLE) | Biegunki, wymioty, utrata masy | Rzadsza niż PLN |
| Dysplazja nerkowa | Problemy z oczyszczania krwi, problemy jelita grubego | Sporadycznie |
| Protein losing nephropathy (PLN) to genetyczna choroba pojawiająca się zwykle około 7 roku życia. Konieczne są regularne badania krwi, moczu oraz USG – dobry hodowca wykonuje testy DNA rodziców. |
Choroba Addisona: To zaburzenie pracy nadnerczy objawia się apatią, wymiotami, biegunką, utratą masy ciała, a w skrajnych przypadkach omdleniami. Wymaga długotrwałego leczenia hormonalnego i regularnych kontroli weterynaryjnych. Wheaten rzadko choruje na typowe choroby psów, ale Addison jest wyjątkiem.
Problemy ortopedyczne:
- Dysplazja biodrowa (częstość ok. 5–10% według OFA)
- Dysplazja łokciowa
- Zalecane: zdjęcia RTG u psów hodowlanych, ograniczanie skoków u młodych psów
Problemy okulistyczne i skórne:
- Postępujący zanik siatkówki (PRA)
- Zwichnięcie soczewki
- Zespół Ehlersa-Danlosa (kruchość skóry)
Hodowcy przeprowadzają badania okulistyczne i wykluczają chore osobniki z rozrodu. Rasa to doskonałym psem towarzyszem, ale wymaga świadomego podejścia do zdrowia.
Profilaktyka:
- Regularne szczepienia według kalendarza
- Ochrona przed pasożytami (kleszcze, pchły, robaki)
- Badania kontrolne co najmniej raz w roku, częściej po 7–8 roku życia
- Współpraca z weterynarzem znającym specyfikę teriera pszenicznego
Żywienie irish soft coated wheaten terriera
Właściwa dieta ma u tej rasy ogromne znaczenie – nie tylko dla ogólnej kondycji, ale także dla wsparcia nerek, jelit i jakości szaty.
Podstawy żywienia:
- Dieta zbilansowana, dopasowana do wieku i aktywności
- Dobrej jakości karmy komercyjne (bezzbożowe, bez soi, z wysoką zawartością mięsa)
- Alternatywnie: dieta BARF po konsultacji ze specjalistą żywienia zwierząt
Zalecane źródła białka:
- Wołowina
- Jagnięcina
- Ryby morskie (łosoś, dorsz)
- Ostrożność z kurczakiem i ryżem przy tendencji do nietolerancji
Dodatki wspierające sierść i skórę:
- Olej z łososia lub lniany
- Olej z kiełków pszenicy
- Jajka (surowe lub gotowane)
- Kefir lub naturalny jogurt
Wprowadzaj dodatki stopniowo, obserwując reakcję pupila.
Kontrola wagi: Wheaten to pies, który lubi jeść i przy małej aktywności szybko przybiera na wadze. Nadwaga obciąża stawy i układ krążenia. Regularnie kontroluj wagę i dopasowuj porcje do poziomu aktywności – to warte wagę złota dla zdrowia pupila.
Pielęgnacja sierści i ogólna pielęgnacja
Mimo małego linienia, irish soft coated wheaten terrier wymaga systematycznej pielęgnacji od szczeniaka. Zaniedbanie prowadzi do kołtunów i problemów skórnych.
Rutyna czesania:
- Minimum 2–3 razy w tygodniu
- Najlepiej na lekko wilgotnej sierści
- Szczotka typu pudlówka + metalowym grzebieniem
- Szczególna uwaga: brzuch, pachwiny, okolice uszu, broda
Kąpiel:
- Co 4–6 tygodni (częściej przy intensywnym brudzeniu)
- Delikatne szampony dla psów długowłosych
- Dokładne suszenie i rozczesywanie po kąpieli
Strzyżenie:
| Element | Częstotliwość | Koszt (orientacyjny) |
|---|---|---|
| Wizyta u groomera | Co 6–8 tygodni | 150–250 zł |
| Fryzura wystawowa | Wymaga specjalisty | Wyższy |
| Fryzura domowa | Praktyczniejsza | Standardowy |
| Nigdy nie gol psa “na zero” – może to zniszczyć strukturę włosa i zmienić teksturę sierści na stałe. |
Dodatkowa pielęgnacja:
- Czyszczenie uszu – co tydzień
- Skracanie pazurów – co 3–4 tygodnie
- Mycie brody po posiłkach
- Kontrola kamienia nazębnego, szczotkowanie zębów w miarę potrzeby
Historia i pochodzenie irish soft coated wheaten terriera
Historia rasy sięga co najmniej XVIII–XIX wieku, choć przez długi czas była przekazywana głównie ustnie. Pierwsze wzmianki o długonogich terierach o płowej sierści pochodzą z hrabstwa Kerry w Irlandii, datowane na około 1785 rok.
Pochodzenie rasy:
- Pies “chłopski” w biedniejszych gospodarstwach Irlandii
- Rodziny, które nie mogły pozwolić sobie na kilka różnych psów użytkowych
- Możliwe związki z psami przywiezionymi przez hiszpańskich żeglarzy (legenda o Armadzie z 1588 r.)
- Przetrwanie w surowych warunkach – tylko najsilniejsze osobniki dotrwały do kolejnych pokoleń
Wheaten jest blisko spokrewniony z kerry blue terrierem i terrierem irlandzkim. Niektórzy eksperci uważają, że to właśnie terier pszeniczny był przodkiem obu tych ras, choć Irish Terrier pojawił się na wystawach wcześniej – już w latach 70. XIX wieku.
Kluczowe daty:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1785 | Pierwsze wzmianki o rasie w Kerry |
| 1932 | Próba pracy pokazująca umiejętności wheatnów |
| 1937 | Oficjalne uznanie przez irlandzki kennel club (17 marca – Dzień Św. Patryka) |
| 1943 | Maureen Holmes wyprowadza pierwszy miot w Holmenocks Kennels |
| 1962 | Powstanie Soft Coated Wheaten Terrier Club of America |
| 1973 | Wpis do Stud Book AKC i prawo do rywalizacji |
| Maureen Holmes z Holmenocks Kennels odegrała kluczową rolę w popularyzacji rasy. Jej książki “The Wheaten Years” i “The Soft-Coated Wheaten Terrier” do dziś są zalecane hodowcom na całym świecie. |
Irish soft coated wheaten terrier w Polsce – sytuacja obecna
W Polsce działa obecnie kilka–kilkanaście aktywnych hodowli zarejestrowanych w ZKwP/FCI. Liczba szczeniąt w miotach jest raczej niewielka, co oznacza kolejki oczekujących i dłuższy czas do odbioru szczeniaka.
Aktualna sytuacja:
- Pierwszy miot zarejestrowany w Polsce w 1998 roku
- Rasa nadal dość rzadka na polskich ulicach
- Rosnąca obecność na wystawach krajowych i międzynarodowych
- Polskie wheateny zdobywają tytuły championów Polski i zagranicznych
Rośnie społeczność entuzjastów rasy aktywnych w mediach społecznościowych. Organizują wspólne codzienne spacery, seminaria groomingowe i szkoleniowe dla opiekunów młodych psów.
Jakość polskiej hodowli systematycznie rośnie dzięki:
- Importom psów z renomowanych zagranicznych linii
- Badaniom zdrowotnym rodziców (PLN, dysplazja biodrowa)
- Współpracy z klubami rasy z innych krajów
- Wymianie wiedzy między hodowcami
Koszty zakupu i utrzymania irish soft coated wheaten terriera
Decyzja o przygotowywania psa tej rasy wiąże się z konkretnymi kosztami – zarówno jednorazowymi, jak i stałymi miesięcznymi wydatkami.
Cena szczeniaka (2024):
| Element | Koszt |
|---|---|
| Szczenię z rodowodem FCI | 4000–6000 zł |
| Szczepienia początkowe | W cenie lub dodatkowo 200–400 zł |
| Podstawowa wyprawka | 500–1000 zł |
| Hodowcy wymagają często zaliczki i prowadzą listy oczekujących. Dobra hodowla to taka, gdzie rodzice są przebadani w kierunku PLN i dysplazji. |
Miesięczne koszty utrzymania:
| Kategoria | Koszt miesięczny |
|---|---|
| Dobrej jakości karma | 150–250 zł |
| Środki przeciw pasożytom | 30–50 zł |
| Zabawki, akcesoria | 30–50 zł |
| Rezerwa na weterynarza | 50–100 zł |
| Razem | ok. 300–500 zł |
| Koszty groomingu: To istotna pozycja w budżecie! Profesjonalne strzyżenie co 6–8 tygodni kosztuje 150–250 zł za wizytę w większych miastach. Rocznie to wydatek rzędu 1000–1800 zł. |
Koszty dodatkowe:
- Szkolenie w psiej szkole: 400–800 zł za kurs podstawowy
- Ubezpieczenie zdrowotne: 50–150 zł miesięcznie (opcjonalnie)
- Badania specjalistyczne przy problemach: zależnie od przypadku
- Psie sporty (agility, obedience): koszty zajęć i sprzętu
Czy irish soft coated wheaten terrier to pies dla Ciebie?
To rasa wesoła, rodzinna i inteligentna, ale wymagająca czasu, regularnej pielęgnacji i odpowiedniej dawki ruchu – nie “kanapowiec z automatu”.
Idealny opiekun wheatena to:
- Osoba lub rodzina z aktywnym trybem życia
- Ktoś gotowy na codzienne długie spacery (minimum 2 x 45–60 minut)
- Opiekun preferujący bliski kontakt z psem w domu
- Człowiek cierpliwy, konsekwentny w szkoleniu
Wheaten najlepiej czuje się w:
- Mieszkaniu lub domu z ogrodzonym ogrodem
- Rodzinie, gdzie ktoś jest obecny przez większość dnia
- Domu, gdzie może uczestniczyć w życiu rodziny
- Środowisku, gdzie ma dostęp do miejsc na długie spacery
Dla kogo wheaten NIE jest odpowiedni:
- Osoby spędzające 8–10 godzin poza domem codziennie
- Początkujący opiekunowie niechętni szkoleniu i regularnej pielęgnacji
- Rodziny z bardzo małymi dziećmi bez czasu na nadzór
- Osoby szukające psa “bezobsługowego”
To dobry wybór dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, przy odpowiedniej edukacji dziecka w kontaktach z psem.
Przed decyzją:
- Odwiedź hodowlę osobiście
- Porozmawiaj z kilkoma opiekunami wheatenów
- Zobacz psa po strzyżeniu i “na co dzień”
- Poznaj wymagania pielęgnacyjne w praktyce
- Upewnij się, że masz czas na przygotowywania psa do życia w rodzinie
FAQ – najczęściej zadawane pytania o irish soft coated wheaten terriera
Czy irish soft coated wheaten terrier uczula osoby z alergią na psa?
Wheaten linieje bardzo mało i często określa się go jako “bardziej przyjaznego alergikom”, ale żadna rasa nie jest w 100% hipoalergiczna. Alergeny znajdują się nie tylko w sierści, ale też w ślinie i naskórku psa.
Jeśli masz alergię, spędź kilka dłuższych wizyt z dorosłym psem tej rasy – na pierwszy rzut oka może się wydawać, że nie reagujesz, ale objawy mogą pojawić się po dłuższej ekspozycji. Regularna pielęgnacja sierści i częste odkurzanie mieszkania zmniejszają ilość alergenów, ale nie eliminują ich całkowicie.
Czy irish soft coated wheaten terrier nadaje się do mieszkania w bloku?
Tak – pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej dawki ruchu. Wheaten potrzebuje 2–3 spacerów dziennie, w tym co najmniej jednego dłuższego, aktywnego (zabawy, trening, węszenie). Teriery duże i średnie radzą sobie w mieszkaniach, jeśli mają aktywnych opiekunów.
Potencjalnym problemem może być szczekanie przy odgłosach na klatce – od szczeniaka pracuj nad komendą “cisza” i wyciszaniem psa. Nie zostawiaj wheatena samego przez 8–10 godzin dziennie – może rozwinąć dobre zachowanie wymaga obecności opiekuna, a izolacja prowadzi do destrukcji z nudy.
Jak często trzeba chodzić z wheatenem do groomera?
Większość opiekunów korzysta z usług groomera co 6–8 tygodni, aby utrzymać odpowiednią długość sierści i uniknąć kołtunów. To częstsze wizyty niż u większości psów, ale niezbędne dla komfortu wheatena.
Między wizytami konieczne jest samodzielne czesanie w domu – metalowym grzebieniem i szczotką. Nawet najlepszy groomer nie uratuje bardzo skołtunionej sierści. Wybieraj specjalistę z doświadczeniem w tej rasie – fryzura wheatona różni się od cięcia dla pudla czy shih tzu.
Czy irish soft coated wheaten terrier dobrze znosi podróże i wyjazdy?
Większość wheatenów świetnie adaptuje się do nowych miejsc i uwielbia być ze swoimi ludźmi. Podróżowanie może być dla nich atrakcyjne, jeśli jest odpowiednio przygotowane.
Stopniowo przyzwyczajaj szczeniaka do samochodu, używaj pasów bezpieczeństwa lub klatki transportowej. Przy dłuższych trasach rób przerwy na spacery i toaletę. Pamiętaj, że to energiczny pies – na urlopie też potrzebuje ruchu. Wspólne wędrówki czy bieganie po plaży sprawdzą się lepiej niż całodzienny pobyt zamknięty w hotelu.
W jakim wieku najlepiej rozpocząć szkolenie wheatona?
Podstawowe wychowanie zaczyna się od pierwszych dni w nowym domu, zwykle w wieku 8–10 tygodni. Już wtedy uczysz szczeniaka czystości, imienia, przywołania i zasad domowych.
Na zorganizowane zajęcia w psiej szkole (psie przedszkole) można pójść po drugim szczepieniu, około 3–4 miesiąca życia. Wczesne, pozytywne szkolenie zapobiega problemom behawioralnym typowym dla inteligentnych i energicznych ras – nadmiernemu szczekaniu, gryzeniu przedmiotów czy ciągnięciu na smyczy.
Uczestnictwo w psich sportów i zajęciach grupowych dodatkowo wzmacnia więź między psem a opiekunem oraz zapewnia niezbędną socjalizację z innymi psami.
